Az ama öz bir Raketa Koleksiyonu

*Scroll down to read in English!

Merhabalar,

Belki inanmazsınız ama yeni bir yazı ile beraberiz!

Dikkat ederseniz bu kez sadece 7 aylık bir ara verdim.

Bu süreçte kesintisiz olarak koleksiyona yeni saatler eklemeye ve koleksiyondaki bazı saatleri başka kullanıcılar ya da koleksiyoncularla buluşturmaya devam ettim. Rus saatleri ile ilk tanışmamdan bugüne yani yaklaşık 7 yıldır bu işler hep devam etti. Şikayetçi değilim. Hatta memnunum. Her neyse...

Belki hatırlayanlar olabilir, koleksiyonum ilk başlarda vostok markası üzerine kurulu olarak ilerliyordu. Özellikle de vintage Amphibian serisi... Vintage Amphibianların her kasasını ve önemli gördüğüm her kadran dizaynını koleksiyona ekledikten sonra elbette yeni arayışlara girdim. Yollar ister istemez Raketa'ya çıktı. 

Raketa, daha önceki yazılarımda da bahsettiğim üzere, Sovyetler Birliğinin ayakta olduğu dönemlerde pek çok ikonik saati üretmiştir. Big Zero, Kopernik, Wind Rose, 24Hr. bu saatlere en güzel örneklerdir. 

Bunlar dışında muhteşem "dress watch" modelleri ürettikleri de doğrudur. Ancak henüz onlara el atamadım :) 

Raketa markasına kayan ilgim neticesinde denk geldiğim "iyi durumda" olan saatleri almaya başladım. Artık rus saatleri konusunda az-çok deneyimli ve doymuş bir koleksiyoncu sayılırım. Dolayısıyla "iyi durumda" olan saatleri tespit etmem ve almam daha kolay oluyor. Yıllar içinde oluşan bağlantılarımın da bu konuda katkısı büyük. 

İyi durumda olan ikonik modelleri toplayınca da ortaya az ama öz bir Raketa grubu çıktı.

Aşağıda fotoğrafını göreceğiniz grup Raketa Koleksiyonumun güncel halidir. Hala aklımda olup da koleksiyona ekleyemediğim modeller var. Ekledikçe fotoyu güncellerim :)

Görüşmek üzere...

Emre

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Hi all;

I've started my Russian watches collection with Vostok Brand, especially with vintage amphibians almost 7 years ago. After I got all case shape and iconic dials of vintage amphibian series, I found myself in new quests. Raketa brand was the answer of my new quests!

As I stated before, Raketa was the main producer of many iconic watches in Soviet Watch History: Big Zero, Copernic, 24Hr., Wind Rose etc... Yes, they produced many perfect dress watches but I don't interest in them enough yet :)

I started to buy Raketa watches which are in "good shape" as a result of my new interest in Raketa Brand. While in all these purchasing, I especially prefered the iconic models! And here is the latest and actual photo of my small but precious Raketa Collection!

See you soon...

Emre

@ussr_watches

evet, tam iki senedir tek bir kelime bile yazmamışım. aslında bu hem benim açımdan, hem blog acısından acı bir durum. buraya yazmamış, belki de yazamamış, olmam, kendime yeterince vakit ayıramıyor olmam demek aslında. bu durumun blog açısından etkisi ise geçmiş yazdıklarımın güncelliğini yitirmesinden ibaret. yazdıklarımın tamamı hala birer kaynak niteliğinde olsa da arada sırada yeni bilgilerle karşınıza gelmeliydim. ama olmadı işte. oysa hala incelenmeyi bekleyen birkaç sovyet saati o meşhur çekmecede sıralarını bekliyorlar. öyle umuyorum ki iki sene sonra gelen bu yazı yeni incelemeleri de arkasından getirecek!

son üç yıldır yeni bir hobi edindiğimden bahsetmiştim. panerai başta olmak üzere bazı saatlere el yapımı kayış üretiyorum. hobi olarak başlayan bu uğraş son iki yıldır o kadar çok vaktimi aldı ki kendinden önce hobi adına ne varsa alıp götürdü. yaptığım işleri incelemek isteyenler için bir instagram linki vereyim:

@emreleatherworks

saat kayışlarımı sergilerken instagramla da çok içli dışlı oldum. hatırı sayılır bir takipçi kitlem oluştu ve bu durum beni daha iyi fotoğraflar çekmek konusunda kamçıladı. dolayısıyla ucundan kıyısından da olsa bir fotoğrafçılık hobisi de edinmiş oldum.

instagramın dünya çapında aynı hobilerle ilgilenen insanları buluşturması gerçekten çok etkileyici. insan ilgilendiği konu hakkında yalnız olmadığını fark ediyor; bilgi paylaşıyor ve ufku genişliyor. bu bakımdan instagram, sadece bir fotoğraf paylaşım uygulaması olmanın çok ötesinde.

fotoğrafçılıkla az çok ilgilenmeye başladıktan sonra bu blog için yaptığım incelemelerde kullandığım fotoğrafların kalitesinden utandım desem yeridir. aslında o dönem için gayet iyi işlerdi. neticede tamamı iphone4 ile çekildi. blogu açtığım zamanlarda önemli olan fotoğraf kalitesinden ziyade yazının içerdiği bilgilerdi ve bence bu bilgiler alıcılara net bir şekilde ulaştı. buna rağmen elimdeki, her biri sovyet saat endüstrisinin klasik parçaları sayılabilecek saatlere haksızlık ettiğimi düşündüm. elimde son derece zengin bir saat kaynağı, temel düzeyde fotoğrafçılık ekipmanı ve instagram gibi bir platform olduğuna göre sadece ülkemizde değil, dünyadaki tüm sovyet saati severlere ulaşacak bir girişim yapmayı planladım ve dün itibariyle bu planı hayata geçirdim.

koleksiyonumu oluşturan sovyet saatlerinin en güzel fotoğraflarını çekip, yeni açtığım bir istagram hesabında paylaşıyorum:

@ussr_watches

birkaç örnek vermek gerekirse:

Poljot All Steel from 60's...

Vostok Green Tankist from 80's...

Vostok Amphibian Paddle Hands from 70's...

çekilen fotoğraflar elbette sadece instagram için olmayacak. tamamı, belli aralıklarla bu blogda yer alacak ilgili konularda yer bulacak. ama fotoları sıcak sıcak görmek isteyenler instagram sayfamı takip edebilir.

görüşmek üzere...
Emre

Poljot All Steel

İlk Poljot'umun bir All Steel olmasını tercih etmiştim. Sahip olmaktan son derece büyük keyif aldığım bu All Steel Poljot'tan sonra ikinci Poljot'um da yine bir All Steel oldu.

Bu saat de en az diğer All Steel kadar iyi durumda.

Saatin üretim yılları ve tarihi bağlantıları hakkında daha önceki All Steel incelemesinde gerekli bilgileri vermiştim. Bunları tekrar etmek yerine iki All Steel arasındaki fiziki farklılıklardan bahsetmek istiyorum.

Diğer All Steel kurma işlemini oldukça zorlaştıran yapıda bir kurma koluna sahipken bu saat son derece ergonomik, dişli ve kubbeli bir kurma koluna sahip.

Önceki All Steel'in 18mm'lik boynuz aralığına karşın bu saat 16mm'lik aralığı sahip boynuzlara sahip ve bu boynuzlar kasadan belirgin şekilde ayrı görünecek şekilde tasarlanmış. Bu tasarım bana Almaz'ların kasa tasarımı hatırlattı. Neredeyse aynı dönemin saati olmalarının etkisi olabilir. 

32mm'lik çapıyla oldukça küçük bir kasaya sahip olan saat, Sovyet saatlerinde daha önce hiç karşılaşmadığım bir bilezikle geldi.

Çelik kasaya uyumlu bir bilezik olsa da günlük kullanıma uygun görünmüyor. Ancak saatle beraber uzun yıllar kullanıldığına eminim. 

Daha önceki incelememde bazı Poljot All Steel saatlerin arka kapaklarında Foreign yazısı bulunduğunu ve bu yazıya sahip saatlerin daha erken döneme ait olduklarından söz edildiği, ancak bunun muhtemelen sadece bir varsayımdan ibaret olduğunu düşündüğümden bahsetmiştim. Bir önceki Poljot'un aksine bu saatte Foreign yazısı bulunuyor.

Arka kapaktaki Waterproof ibaresi de dikkat çeken bir diğer nokta. Bildiğim kadarıyla Waterproof daha erken dönemde üretilen saatlerde kullanılan bir tanımdı. Bu ibare, sonraki yıllarda üretilen saatlerde Waterprotected olarak değiştirilmiştir. Hiçbir saatin tamamen su geçirmez olmadığı, sadece belli bir dereceye kadar sudan korunabildiğinin farkına varılmış olmalı. 

Önceleri hem Foreign hem de Waterproof ibareleri bulunan bu saatin gerçekten de erken dönem üretimlerinden olduğuna emindim. Ancak karşıma Foreign ve  Waterprotected ibareli bir All Steel örneği çıkınca bu varsayımım da sarsıldı.

watch22@WUS/F10

Belki de sadece Waterproof ibareli saatler erken döneme aittir; kimbilir...

Gelelim saatimin arka kapağının içine:

Saatin arka kapağının iç kısmında solmaya yüz tutmuş 51 yıllık bir mühür var. Bu mühürde 61.3.3 tarihi mevcut. Bu tarih, saatin üretiminin yapıldığı tarih aralığının içinde yer aldığından ilk olarak üretim tarihinin mühür olarak basılmış olma ihtimali aklıma geldi. Ancak All Steel'ler de ve doğrusu diğer hiçbir Sovyet üretimi saatte böyle bir geleneğin olmadığını öğrendiğimde saati tamir eden ya da bakımını yapan ustanın bu işlemin tarihini mühür olarak bastığı ihtimali ortaya çıktı. Ancak neredeyse üretim zamanı ile aynı anda neden bir bakım ya da tamir gördüğü konusunda bir fikrim yok. Belki de üretim tarihi hipotezini görardı etmemek gerek. 

Saatin arka kapağı su ve nemden korumayı arttırmak için iki parçalı olarak üretilmiş. Bu yapı sonraki yıllarda Vostok Amphibian serisinde de tercih edilmiştir.

Saat içinde -tıpkı diğer All Steel'de olduğu gibi- Poljot 2409 mekanizma kullanıyor.

17 taşlı olan bu mekanizma hakkında diğer incelemede söz etmiştim.

Poljot All Steel

Sonunda ilk Poljot'uma sahip oldum.

Bu kadar Sovyet dönemi saatimin arasında hiç Poljot olmaması oldukça abes bir durumdu.

Bu ilk Poljot'un piyasada bol bulunan bir model olması yerine oldukça nadir, hatta altın kaplama Poljot De Luxe modellerinden bile nadir, olan bir All Steel olmasını tercih ettim. Bu tercih nedeniyle uzun zamandır "iyi durumda" olan bir Poljot All Steel için bakınıyordum. Daha önce bir kez tertemiz bir otomatik modeline denk gelip -nedense- almadığım saati bu kez kaçırmadım. Ancak bu otomatik değil kurmalı bir model.

Poljot All Steel serisi 60'lı yılların başında, yaklaşık olarak 1961-1963 yılları arasında üretildiği bilinen saatlerden oluşmaktadır. İçlerinde 50'li yılların sonlarına ait mekanizmaların bulunduğu Poljot All Steel saatler olsa da Poljot markası 1961 yılındaki uzay çalışmalarının ardından oluşturulduğu için eski üretim mekanizmaların 1961 model ve sonrası saatlere konulduğu sonucunu çıkarabiliriz.

Poljot All Steel serisi genel olarak dış piyasa için üretilen saatlerden oluşmakla birlikte az da olsa iç piyasa için üretilmiş olan yani kadran ve kapağında tamamen kril alfabesi kullanılan modellere de rastlanmaktadır. All Steel'lerde pek çok farklı kasa, kadran ve kol yapısı görülebilir. Kasa yapılarında görülen bu çeşitliliğin esas nedeni kullanılan mekanizma farklılıklarından kaynaklanmakadır. Kullanılan mekanizmanın yüksekliğine, kurmalı ya da otomatik oluşuna bağlı olarak farklı arka kapaklara da rastlanır. Bazı modellerin kapaklarında  "FOREIGN" yazısı bulunmaktadır. Bu yazı bulunanların daha erken döneme ait olduğu söylense de büyük ihtimalle bu sadece bir tahminden ibarettir. Sovyet Saat Endüstrisi bilinmezlerle dolu bir dünya. Bu da o bilinmezlere bir örnek.

Saati ilk aldığımda arka kapağında kayış izi vardı. Önceki sahibi ya da sahipleri nato tipi bir kayış tercih etmiş olmalı. Önce izin kalıcı olduğunu düşündüm. Ancak her derde deva metal parlatıcı Metylan bu derde de çare oldu. İki kez parlatıcı ile temizledikten sonra ışıl ışıl bir arka kapağa kavuştum. Aynı işlemi saatin camına da uyguladım. Bir mikro çatlak dışında oldukça temizlendi. 

Poljot All Steel serisinin kurmalı modellerinde 2408 ve 2409 kalibreler, otomatik modellerinde ise daha önce Rodina'da da kullanılan 2415 kalibre kullanılmaktadır. Bendeki modelde Poljot 2409 kalibre kulanılmış. Köprü ve çark üzerindeki damgalardan da anlaşılacağı gibi 1. Moskova Saat Fabrikası üretimi olan 17 taşlı bu güvenilir kalibre 1966 yılına kadar üretilmiş olup, 1966 yılında yerini 2609 kalibreye bırakmıştır.

Birinci Moskova Saat Fabrikası ve Poljot

1930 yılında, doğrudan  Joseph Stalin'in emri ile kurulan fabrika Sovyet Saat Endüstrisi'nin ilk ciddi saat ve mekanizma fabrikası olarak nitelenebilir.

Sovyet hükümetinin, New York'ta faaliyet göstermiş ama üretimini durdurmuş olan Ansonia Saat Şirketi ile Ohio'da faaliyet göstermiş ama üretimini durdurmuş Dueber-Hampden Saat Şirketi'ni 1929 yılında satın alıp bütün makine ve teçhizatlarının Moskova'ya taşınması ile temelleri atılmıştır. Kurulma aşamasında adı geçen saat şirketlerinde çalışan eski teknisyen ve işçilerin yardımıyla üretim yapılmıştır. Üretilen ilk seri mekanizmalarda eski şirketlerin adını görmek mümkündür.

1941 yılında Alman ordusunun Moskova'ya yaklaşması neticesinde fabrika Zlatoust'a taşınmıştır. Fabrikanın Moskova'ya geri dönüp Birinci Moskova Saat Fabrikası adını alması 1943 yılına karşılık gelmektedir.

1946 yılında Pobeda markası altında ilk kol saatini üreten fabrika 1951 yılnda 1.1 milyon adetlik üretim rakamına ulaşmıştır. Adı, dizaynı ve diğer bazı karakteristik yönleri bizzat Stalin'in onayından geçen Pobeda'nın üretimi 1953 yılına kadar sürmüştür.

1956 yılından ilk Sovyet otomatik kurmalı saatini üreten fabrika, bu saate Anavatan anlamına gelen Rodina ismini vermiştir.

1961 yılında Yuri Gagarin'in uzaya çıkmasıyla tıpkı diğer saat fabrikalarında olduğu gibi bu fabrikada da bir isim değişikliği gerçekleşti. Uçuş esnasında Gagarin'in kullandığı Sturmanskie görevin başarılı geçmesine katkıda bulununca fabrikaya Uçuş anlamına gelen Poljot adı verildi. Takip eden yıllardaki pek çok uzay görevinde de Birinci Moskova Saat Fabrikasının üretimi olan Poljot-3133 kalibre saatler kullanıldı. Valeri Polyakov en uzun uzay uçuşu rekorunu kırarken de kolunda bir 3133 vardı.

Gagarin ve kolunda Sturmanskie'si

1975 yılında daha komplike saatler üretmek için İsviçre'den getirtilen teçhizat ile Okean markası altında ilk kronograflar üretilmiştir. İçlerinde, daha sonra vintage tutkunları için efsane olacak 3133 mekanizma taşıyan bu saatler Soyuz-23 Uzay İstasyonundaki görevler için üretilmiştir.

1990 yılında fabrikanın yıllık üretimi 5 milyona ulaşmıştı. Uluslararası sektör de bunun farkındaydı ve fabrika, 1991 yılında Madrid'de Altın Kalite Ödülü ile ödüllendirildi.

Günümüzde yıllık 250 bin adetlik üretimini sürdüren fabrika Rus işadamı Sergeï Pugachev tarafından satın alınmıştur ve işadamının yeni lüks ürün grubunun üreticilerinden biri olmak için hazırlanmaktadır.