Amphibian Haftası

İlkokulda bir kitabım vardı; adı Belirli Gün ve Haftalar idi. Kitabı her açtığımda içinde bulunduğumuz haftaya denk gelen özel bir gün olup olmadığının heyecanıyla karıştırırdım sayfaları. 

O kitaba bir hafta daha eklenmeli artık: Ulusal Amphibian Haftası!

Geçtiğimiz hafta benim için tam olarak böyle bir haftaydı. Amphibianın bugüne kadar üretilmiş 5 farklı kasası kolumdaydı. Hepsi farklı bir onyıldan olsa da içlerinde taşıdıkları ruh aynıydı. En yenisinden, en eskisine kadar hepsinin bana yaşattığı heyecan onları aldığım ilk günkü gibiydi. Her sabah başka bir modeli ayarlayıp, kurmak; gün boyu sapma yapıp yapmadığını izlemek... Değişik hisler.

Pazartesi kolumda son alışverişim vardı. Yoğun bir haftaya beraber başladık.

Ministry kasa bir Scuba Dude:

Doğrusu niyetim tıpkı geçen haftalarda yaptığım gibi bu haftayı da bu güzel Ministry ile bitirmekti. Ama sabah uyandığımda eski gözdelerimi epeydir ihmal ettiğimi hatırladım. Saat çekmecemi açıp, bugüne kadar üretilen en yakışıklı Sovyet Saatlerinden olan Octagonal kasa Pilot dizaynı aldım, ayarlayıp, kurdum:

Çarşambaya geldiğimizde, alırken inanılmaz heyecan duyduğum Tonneau Kasa Paddle Hands Amphibianlardan birini takmalıyım diye düşündüm. Yeşil olanı seçtim. Çok iyi hatırlıyorum: Bu saati, Paddle Hands modellere olan aşkımdan ötürü günlük kullanım için almıştım. Ama pek öyle olmadı...

Perşembeye geldiğimizde biraz daha yakın tarihten bir parça benimleydi. Şimdilik tek Round Kasa Amphibianım. Kendisi mükemmel durumdadır:

Bu güzel haftayı bir efsane ile kapatmak gerekirdi. Ben de öyle yaptım. Yine şimdilik tek Swing Lugs Amphibianım; 60'lardan bugüne...

Vostok Amphibian Swing Lugs (Case Type 350)

1967 yılında Mikhail Novikov ve Vera Fedorovna Belova, Sovyet Ordusundan gelen emirle ilk Vostok Amphibian'ı tasarladılar ve bir efsane böyle başladı.

 Mikhail Novikov ve Vera Fedorovna Belova

Saati tasarlarken, suyun 200 metre altındaki basınç ve düşük sıcaklık onlar için bir sorundu. Ama bunlar aşılabilir sorunlardı. İsviçre yapımı bazı saatlerde bu sorunlar çoktan aşılmıştı. Ama aşılamayacak bir sorun vardı: Patent! Bazıları onlara "Neden bisikleti yeniden keşfetmeye çalışıyorsunuz?" diye soruyordu. Bu sorunun sahiplerine göre yapılması gereken tek şey var olan bir saati kopyalamaktı. Patentleri bu kadar dert etmeye gerek yoktu. Ancak bilmedikleri şey, varolan bir saati kopyalayabilecek kadar hassas ekipmanlara sahip olunmadığıydı. Tüm bu zorluklara rağmen  Mikhail Novikov ve Vera Fedorovna Belova tamamen özgün, benzerlerinden daha az maliyetli ve  zorlu koşullara daha dayanıklı bir saat ürettiler. Üretilen bu saate yeni bir isim gerekliydi. Yapılan oylama sonucunda saat, karada ve suda aynı rahatlıkla yaşayan yaratıklara benzetilerek Amphibian ismi uygun görüldü.

Özgün bir tasarım için büyük uğraş verdiler. Ama sonunda ortaya çıkan eser bütün bu uğraşların boşa gitmediğinin kanıtıydı. Üretilen saatin görüntüsü o günkü diğer saatlerden pek de farklı değildi. Ama aslında kristali, kauçuk contaları, arka kapağı, kurma kolu ve en önemlisi de çelik gövdesi daha önce üretilen saatlerden oldukça üstündü. Bütün bu parçaları suyun 200 metre altındaki basınca dayanabilecek şekilde tasarlanmıştı.

Saatin kristali santimetrekareye 20kg basınca dayanabilecek şekilde üretildi. Bunun için kristal, 2mm kristale sahip diğer saatlerdekinin aksine 3mm ve kubbeli olarak tasarlandı.

Daha önce pirinçten üretilen saat kasalarını işlemek kolaydı. İstenilen her şekil veriliyordu. Ama Amphibian'ın çelik gövdesi pirince göre oldukça sertti ve fabrikanın imkanları çeliği şekillendirmek için yeterince gelişmiş değildi. Daha önceleri başka Sovyet saat fabrikaları çelik kasalı saatleri işlemişti. Örnek olarak Poljot All Steel ya da Zlatoust dalgıç saatlerini verebilirim. Ama sanıyorum Vostok'un üretildiği Tschistopolsky fabrikası bunu başaramadı. Bu nedenle üretilen çelik kasalara kayış takmak için boynuz yuvası açamadılar. Bu imkansızlık, çok farklı bir tasarımı ortaya çıkardı: Swing Lugs...

Daha sonraları Komandirskie serisinde de görülen, dalış zamanını ölçmek için kullanılan döner bezel Sovyet saatleri arasında ilk olarak Amphibian'da kullanıldı.

Saatin arka kapağı o günlerde üretilen 0,5mm kalınlığındaki kapaklardan daha kalındı. Basınca karşı dayanıklı olması için 1mm’lik paslanmaz çelik bir arka kapağa sahipti. Yine diğer saatlerin aksine bu kapak vidalıydı. Bu sayede kauçuk conta en üst düzeyde sıkıştırılarak basınç farklılıklarındaki genleşmesi en alt seviyeye indirilmişti.

Deniz altında okunaklı olması için kadranda ekstra fosfor kullanıldı. Bu fosfor bugün bile, yani yaklaşık 45 yıl sonra, işlevini yerine getiriyor.

Saat, sadece sualtı görevlerde değil, su üstü, hatta atmosfer üstü görevlerde de kullanıldı. Gregoriy Grechko, 1975'te Soyuz 17 görevinde,  Juri Wiktorowitsch Romanenko ise 1980'de Soyuz 38 görevinde bu saati kullandılar.

Saat, bloğuma adını veren 2209 SU mekanizma ile çalışıyor. 22 mm çapındaki bu mekanizma 18 taşlı ve yaklaşık 38 saat güç rezervine sahip. 45 yaşında olmasına karşın oldukça dakik. Bu dakiklikte 2809 kalibre ile aynı aileden gelmesinin payı büyük. Çünkü 2809, daha önceki bir yazımda belirttiğim gibi, Zenith'in 135 numaralı kronometre kalibresinden esinlenerek üretilen Sovyetlerin tek kronometre kalibresidir. 

Bu saat, sahip olduğum ilk Sovyet Amphibian'ı olmadığı halde kronolojik olarak önde olduğu için ilk olarak paylaşmayı uygun gördüm. Artık neredeyse antika değeri olan 350 kasa kodlu bu ilk Amphibian'dan sonra 1190 kodlu ikinci kasa üretildi. Muhtemelen bundan sonraki bir kaç yazımda 1190 kasa tipini tanıtmaya çalışacağım. Bu şekilde elimden geldiği kadar kronolojik sıraya uymayı planlıyorum.